GÜÇ ÜNİTESİNİ NASIL ADAPTÖRE ÇEVİRİRİM ?

Yazan: Chuck Bassani (RC Heli Magazine)

Tercüme: T. Cenk Sarıuçak

 

Adaptör Yapımı

En sonunda “hayalinizdeki” şarj cihazınızı aldınız. Cihaz, yapmasını istediğiniz herşeyi yapıyor. Genelde bütün şarj cihazları 12.0 ila 13.5 volt DC güç ünitesi ile çalışırlar. Bunun iyi bir nedeni var. Böylece arabanızın aküsünden şarj cihazınızı çalıştırabilirsiniz. Peki evde ya da ofiste şarj etmek istediğinizde ne yapacaksınız ? Bu sorunun açık ve net cevabı bir mağazaya gidip bir DC güç ünitesi almak. 12 amper güç verebilen 12.0 voltluk kaliteli bir adaptör size 100- 150 YTL dolaylarında paraya mal olacaktır. Ama tabi buna bir alternatif sunabiliriz. Bilgisayarın güç ünitesini modfiye edip adaptör olarak kullanabiliriz.

 

 

Genelde bütün bilgisayarlarda, ATX özelliklerine uygun olan bir güç ünitesi vardır. Bu güç üniteleri yaptıklarına göre küçük ve hafiftirler ve 12 volt çıkışlarından kolayca 13+ amper verebilirler. En güzeli ise bunlardan birine bedava sahip olabilirsiniz. Yapmanız gereken tek şey kullanılmayan eski bir bilgisayar bulup içinden güç ünitesini sökmektir.

 

BU OLAY BENİ AŞAR MI ?

Eğer 80+ YTL daha az ödemek istiyorsanız, biraz lehim bilginiz varsa ve matkap kullanmayı biraz biliyorsanız cevabım “Hayır, aşmaz” olacaktır. Devrelerle hiç oynamayacağız. Bir kaç ek parça ekleyip biraz kablolarla oynayacağız.

 

Bu modifikasyonun maliyeti adaptörü ne kadar gösterişli yapacağınıza bağlıdır. Basit bir adaptör olacaksa yaklaşık 15-20 TL ye bu işi bitirebilirsiniz. Evet doğru duydunuz 15-20 TL. Şimdi şöyle bir bakalım ATX güç ünitesini adaptöre çevirmek için neler gerektiğine.

 

DOĞRU GÜÇ ÜNİTESİNİ BULMAK...

ATX güç ünitelerinin değişik voltaj çıkışları vardır. Bizim ilgilendiğimiz sadece +12.0 volt çıkıştır. Ünitenin kasasında özelliklerini yazan etikete baktığınızda her çıkış için amper değeri yazar. +12.0 volt olan satıra bakın ve sizin ihtiyacınız olan amperajı verip vermediğini kontrol edin. Muhtemelen en az 12 13 amper amperaj verdiğini göreceksiniz. Bu da yaklaşık 150 wat’ a eşittir ki bu da genel bir kullanıcı için yeterlidir.

 

ŞİMDİ NE YAPACAĞIMIZA BİR BAKALIM...

Öncelikle güç ünitesinin kasasına bir kaç jak koymak gerekiyor. Böylece adaptörünüzü şarj cihazınıza bağlayabileceksiniz.

 

ATX güç ünitelerinde değişimli devre sistemi olduğundan çalışmaları için elektriksel gücün kendilerinden çekilmeleri gerekmektedir. Şarj cihazı başlı başına bir güç çekse de devreye yapay bir “yük” yerleştireceğiz. Böylece adap- törümüzü hiç bir şey bağlanmadan da çalıştırabileceğiz.

 

Son olarak da iki sinyal hattına ihtiyacınız olacak. Birincisi olan “AÇIK” hattı adaptörünüzü açma kapama düğmesi işlevini görecek. İkinci olan “VOLTAJ BELİRLEME” hattı ise kabloların uzunluğundan dolayı oluşacak voltaj düşmelerini güç ünitesinin düzenlemesini sağlayacak. Adaptörünüzün mutlu kalmasını sağlamak için bunu yapmanız gerekiyor.

Ek olarak “Açık-Kapalı” ışığı eklenebilir. Biraz daha ileri giderek bir ampermetre ekleyerek adaptörünüzün ne kadar akım ürettiğini görebilirsiniz. Eğer adaptörün kasasının rengi evin dekoruna uymaz derseniz vinil bir kaplama ile bunu da hallebilirsiniz.

 

KÜÇÜK BİR UYARI: Her elektrik işinde olduğu gibi bu işlemleri yaparken de çok dikkatli olun. Güç kaynağı elektriğe takılıyken üzerinde çalışmayın. Ünitenin içindeki elektrik ölümcül olabilir. Güç kaynağının özelliklerini iyice okuyun ve bileşenleriyle ilgili bilgi sahibi olun. Ünitenin içindeki farklı voltaj- ların var olduğunu ve ne kadar güç ürettiğini unutmayın. Kapasitörlerin, ünitenin fişten çekildiği halde hala içlerinde elektrik barındırdığını ve bu elektriğin ciddi çarpmalara yol açacağını aklınızdan çıkarmayın. Dokunma- manız gerek yerlere dokunmayın.

 

MODİFİKASYON

 

Adaptör YapımıKASAYI AÇIN

Kasa iki parçadan oluşur. Bileşenler bir parçaya montedir. Diğer parça da kapak görevini görür. Kapağı tutan vidaları sökün ve kapağı kaydırarak çıkartın.

Bazı kapaklarda kapağa bağlı bir transformatör göreceksiniz (resimde olduğu gibi). Transformatörü kapaktan geçici olarak sökün. Bu işinizi daha da kolaylaştıracak.

 

 

 

 

 

TEKNİK NOT

 

Adaptör YapımıATX ÖZELLİKLERİ

ATX güç ünitesi özellikleri +12 volt çıkışta +-%5 tolerans tanır. Yani 12 volt çıkışı 11.4 ila 12.6 volt arasında oynayabilir. Bu tolerans hala güvenli sınır içindedir. Genelde bütün üniteler -%5 tarafında cıkış verirler. ATX ünitelerin bir özelliği de “çapraz düzenlemedir”. Bu +3.3, +5 ve +12 volt arasındaki etkileşim anlamına gelir. +12 volt çıkışindan +5 volt çıkışına bir yük vererek biraz daha fazla voltaj almak mümkün. Bunu yapmak için 1 adet 10 ohm direnci 2 adet 1 ohm 10 wat seri bağlanmış dirençle yedekleyebilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken şey bazı durumlarda güç kaynağı 12 volt çıkışında bir yük olmadığı zaman bunu aşırı yük olarak algılayabilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Adaptör YapımıJAKLARI MONTE EDİN

Üniteyi açtığınızda içindekilere iyice bakın. Kasada 2 adet jak ve opsiyonel aparatlar için bir yer bulmanız gerekiyor. Jakları rahatça takabileceğiniz ve kabloları rahatça lehimleyebileceğiniz bir yer bulun. Gereken büyüklükteki delikleri matkapla açın ve jakları monte edin.

 

ÖNEMLİ: Delikleri açarken çok dikkatli olun. Matkapla ünitenin içine doğru fazla delmeyin ve bileşenlere matkabın ucuyla zarar vermeyin. Ayrıca capakları ve delikleri açarken kasanın içine düşen metal parçacıkları temizlemeyi, unutmayın. Bunlar devrelerin kısa devre yapmasına neden olup üniteye,zarar verebilirler.

 

 

 

Adaptör YapımıDİRENCİ MONTE EDİN

Bağlayacağınız direnç adaptör çalıştığında ısınacak. 10 ohm dan 5 volt geçince 0.5 amper çekecek. Bu da yaklaşık 2.5 watt ın ısıya dönüşmesi demek. Bu, direncin sadece %25’ i olmasına rağmen, bizim direncin ısısını düşük tutmamız gerek.

 Direncinizi ya kasaya ya da soğutucu bloğun bir kenarına soğutucu yapıştırıcısıyla monte edin. Daha sonra kablo bağlarıyla yerini sağlamlaştırın.

Her iki soğutucunun kenarına birer delik delerek direnci kablo bağlarıyla soğutucuya bağlayın. Direnci yapıştırırken soğutucu yapıştırıcısı kullanmayı unutmayın. Bu soğutucuyla direnç arasındaki ısı transferini artırarak direncin soğumasına yardımcı olacaktır.

 

 

Adaptör YapımıKABLOLARI BAĞLAYIN

Üniteden çıkan kabloların ucundaki bütün konektörleri kesin. Bu kablolardan bazılarını kullanacağız, kullanmadıklarımızı keseceğiz. Kabloları lehimlemeden önce streç kablo bağlaycılarını kablolara geçirin. Boru şeklindeki bu bağlayıcıları kablonun lehim yapacağınız ucundan olabildiğince uzağa koyun ki lehim yaparken kablo ısınınca streç kablo bağlarınız sıcaktan çekip bıraktığınız yerde sabitlenmesin. Lehimden sonra kablo iyice soğuyunca streç kablo bağlayıcılarını yerlerine getirin ve bir ısıtıcıyla ısıtarak çektirin.

 

12.0 VOLT ÇIKIŞ: +12 volt çıkışları sarı renktedir. Bu sarı renkli kabloların 3 tanesini alın ve jaklara doğru yönlendirin. Uçlarını kesin birbirine bağlayın ve kırmızı jaka lehimleyin. Sarı kablolara uyguladığınız aynı işlemi 3 siyah kabloya da uygulayın ve siyah jaka lehimleyin. Bu siyah kablolar topraklama kablosudur.

 

5.0 VOLT ÇIKIŞ YÜKÜ: +5 volt kabloları kırmızı olanlardır. Bunlardan birini daha önce monte ettiğiniz direncin bir ucuna lehimleyin. Dirençlerin artı veya eksisi yoktur, o yüzden hangi uca bağladığınız önemli değil. Direncin diğer ucuna da bir siyah kabloyu alıp lehimleyin.

Bu direncin bir faydası da adaptörü kapattığınızda kapasitörlerde depolanan elektriği deşarz etmesidir. Böylece herhangi bir elektrik çarpmasını engellemiş olursunuz

 

Adaptör YapımıADAPTÖR AÇIK SİNYALİ: Yeşil kablo bu sinyal içindir. Adaptörünüzü çalıştırmak için bu sinyalin aktive olması gerekir. Bunu aktive etmek için yeşil kabloyu toprak (siyah) kablosuna bağlayın. Burada iki seçeneğiniz var. Yeşil kabloyu direk toprak kablosuna bağlarsınız ve adaptörünüz fişe taktığınızda hemen çalışır ya da yeşil kabloyu açma kapama düğmesinden geçirerek bu düğmeyi açıp kapamak için kullanırsınız.

 

VOLTAJ BELİRLEME: Bu kablo “ya kahverengi ya da pembedir”. Adaptörünüzün çalışması için bu hattın voltajı alması gerekir. Eger ünitenizin “kahverengi” kablosu varsa bunu +3.3 volt kablosu olan “turuncu” kabloya lehimleyin. Eğer “pembe” kablosu varsa bunu da “kırmızı” +5 volt kablosuna lehimleyin.

Açma kapama düğmesi kullanıp ön panele monte etmek adaptörünüzü güzel gösterecektir. Yukarıdaki resimde voltaj belirleme kablosunu (Bu ünitede kablo pembe) +5 volt kablosuna bağladığını görüyorsunuz.

 

KALAN KABLOLAR: İşiniz bittiğinde ortada bir sürü kullanılmayan kablo kalacaktır. Bu kabloları 2 cm kalacak şekilde kesin, aynı renkleri bir araya getirin. Streç kablo bağlayıcı kullanarak kabloların ucunu izole edin. Eğer opsiyonel parçaları monte edecekseniz bu işlemi işiniz bitene dek yapmayın. Çünkü bir kaç kabloya daha ihtiyacınız olacak. Bu noktada temel olarak adaptörünüzü Adaptör Yapımıtamamlamış oluyorsunuz. Şu anda elinizde bir adet 12 volt adaptör tutuyorsunuz. Kapağını kapatın vidaların sıkın. Tabi eğer bütün istediğiniz basit bir adaptör ise.

 

OPSİYONEL ALETLER

Daha önce de söylediğim gibi adaptörünüze “bir kaç aparat” ekleyerek şatafatlı görünmesini sağlayabilirsiniz. İşte bir kaç alternatif:

 

ELEKTRİK VAR IŞIĞI: Ünitede “+5 volt Bekleme” isimli bir çıkış vardır. Bu çıkış adaptör fişe takılı olduğu ve açma-kapama düğmeniz açık olduğu sürece (eğer bir tane monte ettiyseniz) elektrik verir. Görsel olarak adaptörün içinde elektrik olduğunu göstermek için “mor” kabloyu bir adet 150 ohm, 0.25 watt direncin bir ucuna bağlayın. Direncin diğer ucuna da LED in anodunu lehimleyin. Bir adet siyah topraklama kablosunu da LED in katoduna lehimleyin.

 

Adaptör YapımıLED i kasaya monte etmek için eletronikçilerde satılan LED yuvalarından birini kullanın.

NOT: LED lerde iki adet uç bulunur. Biri anot diğeri katoddur. Anod bu iki uçtan uzun olanıdır.

 

ADAPTÖR AÇIK IŞIĞI: Ünitede “Power OK” isimli bir çıkış mevcuttur. Bu çıkışa +3.3, +5 ve +12 volt çıkışları kendilerinin minimum güçlerinin üstüne çıkıldığında elektrik gelir. Bu hatta bir LED bağlayarak adaptörünüz açıkken yanmasını sağlayabilirsiniz. “Gri” kabloyu 150 ohm, 0.25 wat direçten geçirip LED e bağlayın. LED i de yukarıdaki işlemdeki gibi topraklayarak işlemi tamamlayın.

AMPERMETRE: Profesyonel bir görünüş için adaptörünüze analog ya da dijital bir ampermetre monte edebilirsiniz. 20 amper

analog bir ampermetrenin montajını kolaylıkla yapabilirsiniz. Analog ampermetreyi sarı +12 volt ve kırmızı jak arasına seri olarak monte edin.

20 amper dijital bir ampermetre daha seksi bir görüntü verir ve ebay den 20 dolara satın alabilirsiniz. Montajı yaparken “+12 volt sarı” kablo ile kırmızı jakın arasına bir “shunt resisitörünü” seri bağlamanız gerekiyor. Daha sonra ampermetre bir kablo ile shunt resistöre 2 “sense” ucu aracılığıyla bağlanır. Ayrıca ampermetreye güç vermek için +5 volt (kırmızı) ya da +12 volt (sarı) ve topraklama (siyah) kablosunu bağlamanız gerek. (Ampermetre ile gelen kullanım kılavuzuna bakınız).

 

Adaptör Yapımı

KAPLAMALAR: Gri, sevimsiz kutunun üstünü dekoratif vinil kaplamalarla kaplamak çok basit. Sadece vinil kaplamanın arkasına biraz yapıştırıcı sürün ve kaplayın. Kaplamları kasanın üstünde gerekli delikleri açtıktan sonra ve jakları, düğmeleri ve LED leri takmadan önce yapıştırın. Havalandırma ızgaralarını ve açtığınız bütün delikleri kapladıktan sonra kesmeyi unutmayın.

 

 

© 2008-2011 www.rchelidergisi.com

Web Hosting by TotalChoice Hosting